Upadek z wysokości to druga najczęstsza przyczyna urazów. Jego konsekwencje są zależne od okoliczności – mogą być zarówno łagodne, jak i śmiertelne. Jakie obrażenia po upadku z wysokości zdarzają się najczęściej? I jak samodzielnie leczyć niegroźne urazy?

Od czego zależą obrażenia podczas upadku z wysokości?

Trzy najważniejsze czynniki, które decydują o stopniu obrażeń po upadku, to:

  • wysokość – im wyżej, tym gorzej. Przyjmuje się, że niebezpieczny jest upadek z wysokości przekraczającej wzrost poszkodowanego. Jeśli zaś jest ona trzykrotnie większa, ryzyko poważnych obrażeń jest duże,
  • pozycja podczas upadku – urazy różnią się w zależności od tego, na które części ciała oddziałuje największa energia w czasie upadku,
  • rodzaj nawierzchni – miękka nieco amortyzuje upadek, więc mniej szkód może wyrządzić uderzenie o trawę czy piasek niż twardy beton.

Upadek oznacza gwałtowne wyhamowanie ciała, w którego trakcie największe obrażenia otrzymają jego najbardziej obciążone części, np.:

  • przy lądowaniu na nogi odbiorą one najwięcej energii, która następnie zostanie przekazana na miednicę, a potem kręgosłup,
  • w czasie upadku na głowę najwięcej energii przyjmą kości czaszki oraz odcinek szyjny kręgosłupa,
  • jeśli do wyhamowania użyjesz rąk, to im przypadnie największa porcja energii.

Konsekwencje zdrowotne upadku z wysokości

Przy niższych wysokościach ryzyko poważnych obrażeń po upadku jest niewielkie. Głównie dochodzi do:

  • uszkodzeń skóry,
  • bolesnych stłuczeń stawów i kości bez przerwania ciągłości skóry,
  • uszkodzeń stawów, np. zwichnięć czy skręceń.

Pamiętaj jednak, że każdy upadek z wysokości może być niebezpieczny. W cięższych przypadkach dochodzi do złamań jednej lub kilku kości. Sprzyjają temu niektóre choroby, np. osteoporoza. Znacznie osłabia ona wytrzymałość kości i zwiększa ryzyko złamań nawet przy upadkach z niewielkiej wysokości. Osteoporoza to podstępna choroba, która długo nie daje żadnych objawów. Często to właśnie złamanie kończyny bywa jej pierwszym symptomem[1].

Leczenie urazów po upadku z wysokości

Upadek zawsze warto skonsultować z lekarzem. Przy poważnych urazach terapię ustala specjalista. Z kolei po upadku z niedużej wysokości obrażenia mogą być na tyle małe, że wystarczy leczenie we własnym zakresie, np.:

  • zimne okłady i opatrunki uciskowe na zwichnięcia czy skręcenia stawów,
  • preparaty na skórę z heparyną lub arniką, które przyspieszą gojenie krwiaków i siniaków,
  • leki przeciwzapalne bez recepty, dzięki którym złagodzisz ból towarzyszący obrażeniom od upadku.

W leczeniu bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego może pomóc deksketoprofen. Należy on do niesteroidowych leków przeciwzapalnych i działa poprzez hamowanie enzymów, które odpowiadają za produkcję cząsteczek podtrzymujących stan zapalny. Może więc złagodzić ból pourazowy wynikający m.in. ze stłuczenia, zwichnięcia czy złamania. Deksketoprofen daje niewielkie ryzyko podrażnienia żołądka, może więc być stosowany na czczo. Dzięki temu działa szybciej niż podany po posiłku[2].

Wielu upadków można uniknąć, przestrzegając podstawowych zasad bezpieczeństwa. Dlatego za każdym razem, kiedy przebywasz na większej wysokości, zachowaj wzmożoną ostrożność.

[1] Czerwiński, E., & Berwecka, M. (2020). Osteoporoza-zapomniana choroba milionów złamań. Lekarz POZ, 6(3): 175-179.

[2] Woroń, J., & Wordliczek, J. (2017). Połączenie tramadolu z deksketoprofenem w praktyce klinicznej: postęp w leczeniu bólu. Lekarz POZ, 3(1): 61-67.