Nerwica natręctw to zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, które manifestują się nawracającymi myślami (obsesjami) i i czynnościami (kompulsjami). Próby powstrzymania natręctw wiążą się z lękiem i niepokojem. Problem dotyczy około 2,5% populacji. Jak objawia się nerwica natręctw i w jaki sposób ją skutecznie leczyć?

Objawy

Pierwsze symptomy zaburzenia najczęściej pojawiają się już w dzieciństwie lub okresie młodzieńczym – między 10 a 25 rokiem życia. Mogą przyjmować formę myśli lub zachowań. W zależności od charakteru natręctwa, wyróżnia się dwie grupy objawów.

Obsesje – myśli:

  • uporczywa niepewność – koncentruje się zazwyczaj na prostych codziennych czynnościach, na przykład: czy drzwi są zamknięte, czy światło jest zgaszone,
  • myśli sprzeczne z poglądami pacjenta – często wulgarne i bluźniercze, pojawiające się w nietypowych sytuacjach, na przykład w kościele,
  • obsesje na punkcie porządku, układanie rzeczy według rozmiarów lub kolorów,
  • obsesje o charakterze seksualnym,
  • uporczywy lęk przed brudem, nieczystością,
  • natrętne impulsy – myśli o konieczności wykonania jakiejś czynności, na przykład publicznego obnażenia się lub uderzenia kogoś z otoczenia – ostatecznie pacjent nie wykonuje danego działania, ale odczuwa lęk, że w końcu to zrobi.

Kompulsje – zachowania:

  • notoryczne sprawdzanie czynności z obsesyjnych myśli (czy światło jest zgaszone),
  • ciągłe sprzątanie, przestawianie rzeczy w otoczeniu – perfekcyjny porządek,
  • notoryczne mycie rąk lub przedmiotów,
  • złożone, rytualne czynności wykonywane z lęku, że ich zaniechanie spowoduje nieszczęście – na przykład ustawianie przedmiotów w określonym porządku przed wyjściem z domu, co ma chronić przed potencjalnym wypadkiem,
  • gromadzenie zbędnych przedmiotów.

Pacjenci z nerwicą natręctw żyją w nieustannym lęku, a wykonywane kompulsje umożliwiają im rozładowanie napięcia i przynoszą ulgę. Zazwyczaj wiedzą, że ich działania są nieracjonalne i ze wstydu ukrywają je przed otoczeniem.

Leczenie

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne zazwyczaj leczy się dwutorowo. Z jednej strony stosuje się terapię poznawczo-behawioralną, która odwrażliwia bodźce lękowe i pomaga uświadomić choremu, że nie musi się tak silnie kontrolować. Z drugiej strony wspomaga się pacjenta lekami, dzięki którym lepiej radzi sobie z przeżywanymi emocjami. Połączenie obu form leczenia zwiększa szansę na sukces w wyjściu z błędnego koła natręctw.